ارتودنسی با جراحی ( ارتوسرجری)
درمان ارتودنسی همراه با جراحی برای بیماران بالغی ( بعد از سن بلوغ ) انجام می شود که علاوه بر مشکلات دندانی دارای مشکلات اسکلتی نیز هستند به عنوان مثال فک پایین آنها بزرگ یا کوچک است. در این دسته از بیماران درمان ارتودنسی به تنهایی کافی نیست چون ارتودنسی فقط قادر است موقعیت دندانها را اصلاح کند و اندازه فک یا موقعیت فک را اصلاح نمیکند. در این بیماران باید درمان ارتودنسی همراه با جراحی فک انجام شود به این صورت که ابتدا درمان ارتودنسی برای اصلاح موقعیت دندان ها برای انجام بهتر جراحی انجام میشود و با اماده شدن بیمار برای جراحی ، عمل جراجی توسط جراح فک و صورت انجام می شود و پس از جراحی نیز مدت کوتاهی ( حداکثر ۶ ماه) درمان ارتودنسی برای تنظیمات نهایی موقعیت دندان ها ادامه می یابد.
هدف درمان های ارتوگناتیک اصلاح مشکلات مرتبط با عملکرد، زیبایی و سلامت مرتبط با بافت های استخوانی ناحیه صورت است که به دلیل اتمام رشد یا پیچیدگی خاص آنها امکان درمان با روشهای رایج ارتودنسی وجود ندارد. فک های غیرهم تراز می توانند بر زیبایی کلی صورت تاثیرگذار باشند. مراجعه به موقع برای بررسی ناهنجاری در سنین پایین امکان پیشگیری از درمان جراحی را افزایش می دهد که با مداخله به موقع با درمان هدایت رشدی قابل درمان است. جراحی فک با توقف رشد معمولادر حدود 13 تا 15 سالگی در زنان و 16 تا 18 سالگی در مردان صورت می گیرد.
استفاده از روشهای جدید ارتودنسی در کاهش افراد نیازمند به جراحی فک و صورت تاثیر بسزایی داشته است. عموما ناهمخوانی فک ها بدون دلیل مشخصی بوجود می آید، اگر چه ممکن است به پیشینه خانوادگی مرتبط باشد. گاهی اوقات ناهمخوانی فک ها در نتیجه اختلال رشد بوجود می آید. قبل از عمل ارتوگناتیک اغلب با کمک تصاویر سه بعدی اشعه ایکس و نرم افزارهای کامپیوتری برنامه ریزی های لازم انجام می شود تا دقیق ترین برنامه جراحی بدست آید. بررسی هایی که در این سطح از درمان لازم است شامل مدل های گچی دندان ها، شبیه سازی حرکات فک و دندان مورد نظر توسط رادیوگرافی سفالومتری در کنار نرم افزار رایانه برنامه ریزی درمان صورت می گیرد.

مراحل درمان ارتودنسی
اولین مرحله درمان ارتودنسی قبل از جراحی است که هدف متخصص ارتودنسی در این سطح رفع ناهماهنگی های دندانی در یک فک و هماهنگ نمودن رابطه دندانها در دو فک است .با انجام این کار امکان جفت کردن دندانها در هنگام جراحی توسط جراح فراهم می شود. مرحله دوم جراحی فک است که وقتی ارتودنتیست از هم ترازی دندان ها احساس رضایت کند، برنامه ریزی جراحی نهایی بین ارتودنتیست و متخصص فک و صورت انجام می گیرد. مرحله انتهایی درمان ارتودنسی پس از عمل جراحی است که ارتودنسی پس از عمل معمولا حدود 6 ماه طول می کشد و برای بدست آوردن بهترین نتایج در انطباق دندان ها با همدیگر مناسب است. انواع جراحی فک در آرواره بالا و یا پایین یا هر دو صورت می گیرد که شامل : جراحی فک بالا، فک پایین، چانه، فک جلو آمده، انحراف فک یا فک کج و کیست فک و . . . می باشد.
دلایل انتخاب جراحی فک به همراه ارتودنسی جهت اصلاح عدم تطابق دندانی ـ فکی:
1- سایش و شکستن بیش از حد دندان ها در طول عمر به حداقل می رسد. 2- عدم تعادل صورت اصلاح می شود. کمبود تکامل چانه، جلوتر بودن دندان های پایینی نسبت به دندان های بالایی، عقب تر بودن فک بالا نسبت به فک پایین و پوشانده شدن دندان های آرواره بالا توسط دندان های فک پایین بهبود پیدا می کنند. 3- تعادل اجزای وسط یا پایین چهره اصلاح می شود. 4- لبخند لثه ای که در آن لب ها به طور کامل بسته نمی شوند یا به سمت بالا کشیده نمی شوند و نواحی زیادی از لثه ها نشان داده می شوند نیز بهبود پیدا می کنند. 5- از لق شدن دندان نیز جلوگیری می شود. 6- وقتی درمان ارتودنسی به تنهایی نتواند مشکل را اصلاح کند شامل وقتی که الف- ناهنجاری های مادرزادی فک و صورت ب ـ اختلال در رشد فک ها ج ـ سابقه ضربه قبلی که به علت شکستگی فک ها اختلال تطابق بوجود آمده است. 7- جهت بهبود عملکرد فک، با عمل جراحی فک علاوه بر ارتودنسی و نتیجه بهتر زیبایی، عملکرد فک که شامل جویدن غذا و صحبت کردن هم می باشد بهبود می یابد. 8- برای افزایش نتیجه طولانی مدت ارتودنسی جراحی فک لازم است . در بسیاری از موارد درمان ارتودنسی به تنهایی، نتیجه قابل قبول به صورت موقتی میباشد. 9- جراحی فک به خصوص در موارد جلوآوردن فک پائین باعث بهبود تنفس میگردد. بسیاری از بیماران و افرادی که دچار کوچکی و کمبود رشد فک پائین هستند از مشکلات تنفسی در موقع خواب به صورت قطع متناوب نفس رنج می برند . مشکلات تنفسی هنگام خواب باعث خستگی در روز ، افزایش احتمال سکته مغزی و افسردگی میگردد. 10- جراحی فک باعث بهترشدن صحبت کردن می شود. اصلاح موقعیت فک و دندانها باعث اثر مثبت روی گفتار و نوع تلفظ کلمات می گردد. 11- جراحی فک باعث بهبود درد مفصل فک میشود. بیمارانی که از درد در مفصل فک و یا عضلات فک شاکی هستند بعد از بهبود موقعیت فک احساس بهبود درد می کنند. مهم ترین مسئله در این جراحی فک آگاهی دادن و مشخص کردن سود و زیان هر درمان برای هر بیمار است